AAC obejmuje różne sposoby komunikowania się w technologiach niskich i wysokich — od gestów i znaków manualnych, przez symbole graficzne, tablice/książki komunikacyjne, aż po urządzenia generujące mowę (np. komunikatory lub aplikacje).
„Spersonalizowany system” oznacza, że nie dobieramy szablonowego rozwiązania lecz budujemy sposób komunikacji dopasowany do konkretnej osoby i jej codzienności.
AAC jest przeznaczone dla osób, które nie mówią albo mówią w ograniczonym stopniu, a także dla tych, których mowa bywa niezrozumiała dla otoczenia.
To sposoby komunikacji, które nie wymagają dodatkowych pomocy, np. mimika, gesty, znaki manualne.
To korzystanie z pomocy, takich jak symbole, tablice/książki komunikacyjne, tablice literowe czy rozwiązania technologiczne, w tym urządzenia generujące mowę.
wspomagające - gdy wzmacnia istniejącą mowę (np. pomaga, gdy mowa jest niewyraźna albo jest jej mało),
alternatywne - gdy zastępuje mowę (gdy mowy brak lub nie jest funkcjonalna).
Proces tworzenia systemu AAC
Zaczynamy od analizy tego, w jakich sytuacjach komunikacja jest najtrudniejsza, jakie są możliwości osoby (ruch, wzrok, uwaga, rozumienie) i jakie cele są najważniejsze w codziennym życiu. Podejście AAC opiera się na doborze narzędzi i strategii, które realnie pomagają wyrażać myśli, potrzeby i emocje — i właśnie na tym się koncentrujemy.
Dobieramy rozwiązania od najprostszych do bardziej zaawansowanych — tak, aby system był możliwy do użycia tu i teraz. Wsparcie może obejmować dobór znaków graficznych, gestów, znaków przestrzenno‑dotykowych oraz technologii wspomagającej.
Tworzymy zestaw znaków/symboli i słów dopasowany do sytuacji życia codziennego. Wspieramy komunikację tak, aby osoba mogła dokonywać wyborów, podejmować decyzje, pytać, opowiadać i wyrażać myśli oraz uczucia.
AAC działa najlepiej, gdy otoczenie wie jak reagować, jak dawać czas, jak zadawać pytania i jak „modelować” komunikację dlatego instruujemy partnerów rozmowy jako element budowania indywidualnego systemu.
System AAC może się zmieniać wraz z rozwojem, zmianą potrzeb lub kontekstu życia — dlatego dbamy o to, aby system był „żywy”, a nie jednorazowy.
Często pojawia się obawa: „Jeśli wprowadzimy AAC, mowa się nie rozwinie”. W materiałach edukacyjnych podkreśla się, że to mit — AAC ma wspierać komunikację i rozwój kompetencji językowych.
Naszym celem jest przede wszystkim zwiększenie sprawczości w komunikacji: aby pacjent mógł w zrozumiały sposób przekazywać, czego chce, co czuje i co myśli — z użyciem narzędzi dopasowanych do niego. AAC służy m.in. do wyrażania myśli, potrzeb, uczuć i idei przy użyciu różnych technik i narzędzi. Dzięki AAC pacjent może m.in. dokonywać wyborów, podejmować decyzje, pytać i opowiadać — czyli realnie „uczestniczyć” w relacjach i codziennym życiu.
Jeśli podejrzewasz, że AAC mogłoby pomóc Tobie lub Twojemu dziecku, zapraszamy na konsultację. Wspólnie sprawdzimy, jaki system komunikacji będzie najbardziej naturalny, realny do użycia i pomocny w codziennych sytuacjach.
